Jak wynika z raportu „Nie marnuj jedzenia 2025" przygotowanego przez Federację Polskich Banków Żywności, aż 63 proc. Polaków przyznaje się do wyrzucania żywności - to o 18 punktów procentowych więcej niż rok wcześniej. Jednocześnie rośnie grupa osób, które deklarują, że nie marnują jedzenia wcale, a większość badanych zauważa spadek ilości wyrzucanych produktów w swoich gospodarstwach domowych.

Więcej jedzenia, więcej strat

Skala problemu pozostaje jednak duża. W Polsce w koszu na śmieci ląduje około 5 milionów ton żywności rocznie, a globalnie jest to już miliard ton. To nie tylko straty ekonomiczne, ale także środowiskowe - każda wyrzucona porcja jedzenia to niepotrzebnie wykorzystana woda, energia i praca wielu osób.

- Marnowanie żywności to jeden z najbardziej niedocenianych problemów środowiskowych. Każdy produkt, który trafia do kosza, oznacza nie tylko stratę jedzenia, ale także zasobów zużytych do jego produkcji i transportu. Dlatego tak ważne jest świadome planowanie zakupów, szczególnie w okresach wzmożonej konsumpcji, takich jak święta - tłumaczy Lisa Scoccimarro, liderka Akademii Ekologicznej Amest Otwock.

Planowanie zamiast nadmiaru

Świąteczne przygotowania często wiążą się z kupowaniem „na zapas". Promocje wielopakowe i chęć przygotowania większej ilości potraw sprawiają, że do koszyka trafia więcej, niż jesteśmy w stanie wykorzystać. Tymczasem jednym z najprostszych sposobów ograniczenia marnowania żywności jest planowanie. Lista zakupów, przemyślane menu oraz kontrola zapasów pozwalają uniknąć nadmiaru i lepiej wykorzystać to, co już mamy w domu.

Coraz więcej konsumentów zwraca także uwagę na daty ważności i skład produktów - aż 75 proc. deklaruje, że sprawdza je regularnie. To pokazuje, że zmiana nawyków jest możliwa, choć wciąż wymaga konsekwencji.

Mniej plastiku, więcej świadomych wyborów

Święta to również czas zwiększonego zużycia opakowań - szczególnie jednorazowych. Plastikowe tacki, folie, ozdobne opakowania czy jednorazowe dekoracje szybko stają się odpadami, które trudno ponownie wykorzystać. Alternatywą mogą być rozwiązania wielorazowe i bardziej przyjazne środowisku - szklane pojemniki, materiałowe torby czy naturalne dekoracje. Gałązki, suszone owoce czy świece nie tylko wpisują się w świąteczny klimat, ale także ograniczają ilość odpadów.

Małe decyzje, duża zmiana

Święta mogą być nie tylko czasem spotkań, ale także okazją do wprowadzenia bardziej świadomych nawyków. To właśnie od nich zaczyna się zmiana, która ma znaczenie nie tylko dla domowego budżetu, ale i dla środowiska.

- Odpowiedzialne święta nie oznaczają rezygnacji z tradycji, ale zmianę podejścia. Wybierając trwałe rozwiązania i ograniczając jednorazowe produkty, możemy realnie zmniejszyć ilość odpadów, które powstają w tym okresie- podsumowuje Lisa Scoccimarro.